Kobieta obliczająca podatek VAT Przedsiębiorca
1 stycznia 2021

Kiedy przedsiębiorca staje się płatnikiem VAT?

VAT, czyli podatek od towarów i usług, dotyczy tak naprawdę większości przedsiębiorców wytwarzających lub świadczących czynności profesjonalne na rzecz klientów. Płatnikiem VAT jest natomiast osoba prawna lub jednostka organizacyjna, która jest zobowiązana do uiszczania wspomnianego zobowiązania przepisami legislacyjnymi. Ale kiedy właściwie przedsiębiorca staje się płatnikiem VAT i jak zostać VAT-owcem?

VAT a prawo

Płatnik VAT zobowiązany jest do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Innymi słowy, taki podmiot musi obliczyć i pobrać należny podatek od podatnika oraz wpłacić go do urzędu skarbowego.

Definicję i zakres obowiązków płatnika VAT można znaleźć w Art. 18 Ustawy o VAT (Dz. U. z 2016 r. poz. 599, z późn. zm.).

W tym miejscu warto również dokonać ważnego rozróżnienia na płatnika VAT czynnego i biernego. Podatnik czynny to każdy podmiot zarejestrowany do VAT, który wykonuje czynności podatkowe. Natomiast płatnikiem biernym jest podmiot, który korzysta ze zwolnienia od podatku VAT.

Zwolnienie z VAT

Na etapie zakładania działalności gospodarczej warto zastanowić się, czy przedsiębiorca chce i może zostać podatnikiem VAT czynnym czy też będzie korzystał ze zwolnienia z VAT. Opłacalność każdego z tych rozwiązań uzależniona jest tak naprawdę od przedmiotu działalności oraz od obrotów.

Obecnie ze zwolnienia mogą skorzystać między innymi:

  • dostawcy własnych produktów rolnych,
  • przedstawiciele usług ubezpieczeniowo-kredytowych,
  • usługodawcy w dziedzinie ochrony zdrowia oraz edukacji.

Dokładną listę można znaleźć w Art. 43 wspomnianej wyżej ustawy. 

Jacy przedsiębiorcy są czynnymi płatnikami VAT?

Podatnikiem VAT czynnym przedsiębiorca staje się dopiero w momencie zgłoszenia się do rejestracji VAT i otrzymania pozytywnej decyzji organu skarbowego.

Niektórzy przedsiębiorcy już muszą być czynnymi podatnikami VAT. Dotyczy to osób, które zajmują się na przykład:

  • dostarczaniem wyrobów jubilerskich,
  • dostarczaniem energii elektrycznej (PKWiU 35.11.10.0)
  • dostarczaniem wyrobów tytoniowych,
  • świadczeniem usług prawniczych,
  • świadczeniem usług doradczych.

Czynnymi podatnikami są docelowo także ci przedsiębiorcy, którzy nie mają siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.

Deklaracja VAT

Aby stać się czynnym płatnikiem VAT należy złożyć w urzędzie skarbowym listownie, elektronicznie bądź osobiście deklarację VAT-R.  Do takiego wniosku trzeba ponadto dołączyć dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu, czyli miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

W teorii firma staje się VAT-owcem od momentu uzyskania wpisu do rejestru. W praktyce jednak ten proces może trochę zająć, nawet 30 lub więcej dni, ponieważ organ skarbowy musi dokładnie sprawdzić dane podane w zgłoszeniu. W tym czasie firma już działa i jeśli będzie wystawiać fakturę, to powinna zrobić to już z podatkiem VAT – tłumaczy specjalista
z biura księgowego Amtes w Gliwicach.

Dlatego w takich problematycznych sytuacjach warto skorzystać z pomocy i doradztwa profesjonalnej placówki prowadzącej ewidencję VAT, która oferuje fachową obsługę księgową przedsiębiorców.