Lekarz Przedsiębiorca
26 kwietnia 2021

Obowiązkowe badania dla pracowników, o których należy pamiętać przed ich zatrudnieniem

Badanie lekarskie jest jednym z podstawowych obowiązków osoby ubiegającej się o stanowisko w danym zawodzie. Pracodawca może zatrudnić jedynie kandydata, który nie ma żadnych istotnych przeciwwskazań do wykonywania powierzonych zadań. Zgodnie z przepisami zawartymi w Kodeksie pracy, przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy to bezwzględny obowiązek zatrudnionego. Z tego względu pracownik jest zobligowany do poddania się badaniom wstępnym. Jakie badania należy wykonać przed zatrudnieniem?

Rola pracodawcy w organizacji badań – podstawowe obowiązki

Zasady zawarte w Kodeksie pracy zobowiązują pracodawcę do zapewnienia opieki zdrowotnej swoim pracownikom oraz wykonywania zaleceń lekarza sprawującego opiekę nad zatrudnionymi. Oznacza to, że pracodawca nie może dopuścić do wykonywania czynności zarobkowych osoby bez aktualnego zaświadczenia lekarskiego. Jeśli kandydat na stanowisko nie chce poddać się badaniom, właściciel firmy ma prawo nie dopuścić go do pracy. Jakie konsekwencje niesie złamanie przepisów?

Jak tłumaczy lekarz z Centrum Medycyny Pracy Hipokrates wykonującego kompleksowe badania pracowników: Dopuszczenie do pracy osoby nieposiadającej badań lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania zawodu wiążę się z konsekwencjami prawnymi. Na pracodawcę może zostać nałożona kara grzywny. Oprócz tego w razie wypadku w pracy poszkodowany będzie pozbawiony odszkodowania.

Kto podlega badaniom wstępnym i jaki zakres obejmują?

Obowiązkiem lekarza medycyny pracy jest określenie, czy kandydat może w pełni bezpiecznie wykonywać czynności wynikające ze specyfiki konkretnego stanowiska. W zależności od charakteru pracy, kontroli podlegać mogą różne aspekty zdrowotne. Należy pamiętać, że brak aktualnych badań lekarskich nie tylko naraża pracownika na utratę zdrowia, ale też wiążę się z karami dla pracodawcy.

Badania wstępne trzeba przeprowadzić przed podjęciem pracy. Podlegają im osoby przyjmowane na etat oraz pracownicy przenoszeni na inne stanowisko. Również osoby rozpoczynające pracę w uciążliwych warunkach lub mające kontakt z produktami zawierającymi szkodliwe czynniki muszą poddać się diagnostyce medycznej. Kandydaci otrzymują od pracodawcy zlecenie badań stosownych do zajmowanej pozycji zawodowej i związanej z nią zagrożeń.

Podstawową formą kontroli stanu zdrowia jest badanie fizykalne, które polega na osłuchaniu pacjenta, sprawdzeniu jego wagi oraz wzrostu. Kolejną częścią badań wstępnych jest diagnostyka laboratoryjna. Obejmuje ona badania krwi, moczu, a także pomiar poziomu glukozy. Dodatkowo lekarz medycy pracy może zalecić pacjentowi konsultację laryngologiczną, neurologiczną lub okulistyczną.

Specjalistyczne badania wstępne – krótka charakterystyka

Po wykonaniu podstawowych badań pacjent może zostać skierowany na diagnostykę specjalistyczną dostosowaną do specyfiki wykonywanego zawodu. Przykładowo, pracownicy branży medycznej muszą wykonać badania: próby wątrobowe oraz bilirubinę. Natomiast do zezwolenia na pracę ze zwierzętami konieczne jest przeprowadzenie badań na brucelozę.

Działania zarobkowe w przestrzeni zapylonej muszą być poprzedzone spirometrią oraz RTG klatki piersiowej. Specjalistyczne badania wymagane są również w zawodzie kierowcy. Kandydaci na kierowców powinni poddać się kontroli widzenia o zmierzchu i wrażliwości na światło. W przypadku wątpliwości lub niejednoznacznych wyników lekarz może zalecić powtórzenie testów, a także dodatkowe formy badań.